Ψυχοθεραπεία Παιδιού & Εφήβου

Τα παιδιά συχνά εκφράζουν συμπεριφορικές και συναισθηματικές δυσκολίες (εκρήξεις θυμού, φοβίες, άγχος, προσκόλληση στον γονιό, συγκοίμηση, νυχτερινή ενούρηση κ.α.) που υποκρύπτουν δυσκολίες μέσα στο οικογενειακό πλαίσιο. Γι’ αυτό όταν παρουσιάζεται μία τέτοια δυσκολία στο παιδί, αυτό που γίνεται πρώτα είναι μία αξιολόγηση με τους γονείς, ώστε να ληφθεί ένα αναλυτικό ιστορικό του παιδιού και της οικογένειας και να εντοπιστούν πιθανά μοτίβα που δυσχεραίνουν τις σχέσεις μέσα στην οικογένεια και “φέρνουν” την δυσλειτουργική συμπεριφορά του παιδιού. Ανάλογα με τα συμπεράσματα που θα προκύψουν από την αξιολόγηση, θα αποφασιστεί από κοινού αν απαιτούνται συνεδρίες για το παιδί ή για τους γονείς.

Ψυχολόγος MSc Μαρία Γκαμαλέτσου

Στις συνεδρίες με το παιδί, στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας ασφαλής χώρος αποδοχής άνευ όρων όπου το παιδί θα νιώσει ελεύθερο να εκφράσει τις σκέψεις, τους φόβους και τις ανησυχίες του χωρίς δισταγμό. Επομένως, δίνεται έμφαση στη θεραπευτική σχέση ανάμεσα στο παιδί και τον θεραπευτή, καθώς αυτή η σχέση από μόνη της λειτουργεί θεραπευτικά στην ψυχοσύνθεση του παιδιού και την εξέλιξή του. Για το χτίσιμο αυτής της σχέσης χρησιμοποιούνται διάφορα εργαλεία, όπως η τέχνη (ζωγραφική, μουσική, φωτογραφία, παιχνίδι ρόλων, κατασκευές), θεραπευτικά παραμύθια και βιβλία, το κατευθυντικό και ελεύθερο παιχνίδι και η κατασκευή ιστοριών.  Μέσα από τα παραπάνω εργαλεία συχνά το παιδί “μιλάει” για πράγματα που δυσκολεύεται να εκφράσει με τον λόγο. Όλες οι παραπάνω διεργασίες στοχεύουν στην εκπαίδευση του παιδιού σε λειτουργικότερους τρόπους έκφρασης, στη διαχείριση των δυσφορικών συναισθημάτων που βιώνει και στο να νιώσει μεγαλύτερη ελευθερία και αυτοπεποίθηση.

Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η συνεργασία της οικογένειας και η σταθερή παρακολούθηση του παιδιού σε εβδομαδιαία συχνότητα και των γονιών σε μηνιαία βάση (1-2 φορές). Οι συνεδρίες έχουν διάρκεια 50 λεπτά.

Οι έφηβοι είναι μία ευαίσθητη ηλικιακή ομάδα που ξεκινούν να διαφοροποιούνται από τους γονείς τους και βιώνουν μία ανάγκη αυτονόμησης. Η εφηβεία είναι μία πολύ έντονη περίοδος αμφιθυμίας όπου υπάρχει μεν η ανάγκη ανεξαρτητοποίησης, αλλά ταυτόχρονα οι έφηβοι επιζητούν τους γονείς τους και την στήριξή τους. Οι αλλαγές που συμβαίνουν νευροβιολογικά-ορμονικά-σωματικά είναι ραγδαίες και η ψυχοσυναισθηματική κατάσταση των εφήβων οδηγεί σε οικογενειακές συγκρούσεις και υπαρξιακές αναζητήσεις.  “Προβλήματα” που μπορεί να εμφανιστούν είναι οι διαπροσωπικές δυσκολίες, η δυσφορία φύλου, οι αγχώδεις διαταραχές, οι φοβίες, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, ο εθισμός στο κινητό/ηλεκτρονικά παιχνίδια, η παραβατικότητα, οι διατροφικές διαταραχές, οι ενδοοικογενειακές συγκρούσεις.

Στους εφήβους, η θεραπεία εκκινεί από τη λήψη ιστορικού από τους γονείς καθώς και των απαραίτητων πληροφοριών για την οικογένεια και τις σχέσεις. Με βάση αυτά τα στοιχεία, συζητάμε για το καλύτερο δυνατό πλάνο παρέμβασης. Συχνά, κάποια αιτήματα των γονέων μπορούν να αντιμετωπιστούν με την στήριξη των ίδιων καθώς και με παρατήρηση και παρέμβαση στα μοτίβα των σχέσεων μέσα στο οικογενειακό πλαίσιο. Σε άλλες περιπτώσεις, ενδείκνυται η ψυχοθεραπευτική παρέμβαση στον έφηβο, πάντοτε με τη δική του θέληση και συναίνεση. Στην περίπτωση που αποφασιστεί η ψυχοθεραπευτική παρέμβαση στον έφηβο, η ενημέρωση των γονέων οφείλει να γίνεται πάντα με σεβασμό, προσοχή και την συγκατάθεση του εφήβου, ώστε να εξασφαλιστεί το απόρρητο.

Προϋπόθεση και πάλι αποτελεί η συνεργασία των γονέων, ενώ συχνά για τη διατήρηση της θεραπευτικής σχέσης θεραπευτή-εφήβου προτείνεται παραπομπή των γονιών για τη δική τους υποστήριξη σε συνάδελφο ψυχολόγο. Οι συνεδρίες διεξάγωνται σε εβδομαδιαία βάση και έχουν διάρκεια 50 λεπτά.