Συστημική Θεραπεία
Η Συστημική Θεραπεία αναπτύχθηκε στα μέσα του 20ού αιώνα, εμπνευσμένη από τη Θεωρία Συστημάτων και το έργο πρωτοπόρων ερευνητών όπως ο Gregory Bateson, καθώς και ομάδων όπως η Σχολή του Palo Alto και του Μιλάνου. Αντί να εστιάζει αποκλειστικά στο άτομο, η Συστημική Θεραπεία αντιλαμβάνεται τον άνθρωπο μέσα στα συστήματα στα οποία ζει — την οικογένεια, το ζευγάρι, την εργασία, το κοινωνικό του περιβάλλον. Η βασική της αρχή είναι ότι τα προβλήματα δεν «ανήκουν» σε ένα μόνο άτομο, αλλά αναδύονται μέσα από τις σχέσεις και τα μοτίβα επικοινωνίας που αναπτύσσονται στο σύστημα στο οποίο ανήκει.
Στη θεραπεία εξετάζονται οι σχέσεις, οι αλληλεπιδράσεις και τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφοράς που διαιωνίζουν μία δυσκολία.
Ο θεραπευτής βοηθά τα μέλη ενός συστήματος να δουν πώς επηρεάζουν και επηρεάζονται από τους άλλους, να αναγνωρίσουν κρυφές δυναμικές και να αναπτύξουν νέους, πιο λειτουργικούς τρόπους σύνδεσης. Μπορεί να εφαρμοστεί τόσο σε ζευγάρια και οικογένειες — όπου συμμετέχουν πολλά μέλη ταυτόχρονα — όσο και σε ατομικό επίπεδο, όπου ο θεραπευόμενος εξερευνά τις σχέσεις και τα συστήματα που τον διαμορφώνουν, χωρίς να είναι απαραίτητη η παρουσία τρίτων.
Στη θεραπεία εξετάζονται οι σχέσεις, οι αλληλεπιδράσεις και τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφοράς που διαιωνίζουν μία δυσκολία. Ο θεραπευτής βοηθά τα μέλη ενός συστήματος να δουν πώς επηρεάζουν και επηρεάζονται από τους άλλους, να αναγνωρίσουν κρυφές δυναμικές και να αναπτύξουν νέους, πιο λειτουργικούς τρόπους σύνδεσης. Μπορεί να εφαρμοστεί τόσο σε ζευγάρια και οικογένειες — όπου συμμετέχουν πολλά μέλη ταυτόχρονα — όσο και σε ατομικό επίπεδο, όπου ο θεραπευόμενος εξερευνά τις σχέσεις και τα συστήματα που τον διαμορφώνουν, χωρίς να είναι απαραίτητη η παρουσία τρίτων.
Η Συστημική Θεραπεία ενδείκνυται για ένα ευρύ φάσμα δυσκολιών. Απευθύνεται σε άτομα, ζευγάρια και οικογένειες που αντιμετωπίζουν προβλήματα επικοινωνίας, κρίσεις στη σχέση, διαζύγιο, δυσκολίες στη γονεϊκότητα ή μεταβατικά στάδια ζωής. Ταυτόχρονα, είναι αποτελεσματική στην αντιμετώπιση άγχους, κατάθλιψης, φοβιών, διαταραχών διατροφής, ψυχοσωματικών συμπτωμάτων, διαταραχών προσωπικότητας, καθώς και καταστάσεων όπου ένα μέλος της οικογένειας αντιμετωπίζει σοβαρή ψυχική δυσκολία και το σύστημα γύρω του καλείται να προσαρμοστεί.
Σε σχέση με άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις, η Συστημική Θεραπεία τείνει να είναι σχετικά σύντομη και εστιασμένη στο αποτέλεσμα. Ο αριθμός των συνεδριών ποικίλει ανάλογα με τη φύση και την πολυπλοκότητα του ζητήματος, κυμαίνεται όμως συνήθως μεταξύ 10 και 30 συνεδριών, με συχνότητα μία φορά την εβδομάδα ή κάθε δύο εβδομάδες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε θεραπεία ζεύγους ή οικογένειας, οι συνεδρίες μπορεί να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια, αλλά συνήθως διαρκούν 50 λεπτά. Στόχος είναι πάντα να αποκτήσει ο θεραπευόμενος τα εφόδια εκείνα που θα του επιτρέψουν να λειτουργεί αυτόνομα και δημιουργικά μέσα στις σχέσεις του.